U okviru obilježavanja Međunarodnog dana fizikalne terapije 2025. godine, JU Dom starih „Podgorica“ je kroz svoj Program prevencije padova dala značajan doprinos navedenoj temi.
“Naši fizioterapeuti – Snežana Kovačević, Marija Mrdak i Krsto Kovačević – osmislili su i sproveli šestomjesečni jutarnji program vježbi zasnovan na modifikovanom Otago programu, dopunjen vlastitim setom vježbi prilagođenih individualnim potrebama korisnika. Program, koji se realizuje svakog radnog dana u 9h, obuhvata ciljane aktivnosti za jačanje mišića, poboljšanje ravnoteže, fleksibilnosti i funkcionalne mobilnosti, uzimajući u obzir fizičke mogućnosti, komorbiditete i motivaciju učesnika. Evaluacija pomoću TUG i FSST testova pokazala je da redovno učešće u vježbama može doprinijeti poboljšanju funkcionalne sposobnosti i smanjenju rizika od padova kod starijih osoba u institucionalnoj njezi. Ovim pristupom, koji kombinuje međunarodno priznati protokol i dugogodišnje iskustvo naših stručnjaka, stvoren je efikasan model prevencije padova koji može poslužiti kao primjer dobre prakse u domovima za starije”, saopšteno je iz Doma starih.
Padovi su, kako kažu, jedan od vodećih uzroka povreda, hospitalizacija i mortaliteta kod starijih osoba širom svijeta. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, svaka treća osoba starija od 65 godina doživi pad najmanje jednom godišnje, a rizik dodatno raste sa godinama, smanjenom pokretljivošću i prisustvom hroničnih oboljenja. Posljedice padova mogu biti ozbiljne, uključujući frakture, gubitak samostalnosti i strah od kretanja, što dodatno smanjuje kvalitet života i povećava zavisnost od tuđe pomoći. S obzirom na multifaktorijalnu prirodu rizika od pada, prevencija mora uključivati ciljane intervencije koje utiču na fizičke, funkcionalne i psihološke aspekte zdravlja. Jedan od najefikasnijih pristupa su programi vježbi fokusirani na jačanje mišića, poboljšanje ravnoteže i koordinacije.
“Jutarnji program vježbi u JU Dom starih „Podgorica“ sprovodi se svakodnevno, svakog radnog dana u 9h, i predstavlja jednu od najznačajnijih redovnih aktivnosti u ustanovi. U programu u prosjeku mjesečno učestvuje oko 80 korisnika, što pokazuje visoku uključenost i interesovanje za očuvanje pokretljivosti i prevenciju padova. Ove grupne vježbe, vođene fizioterapeutima, ne samo da doprinose jačanju mišića i poboljšanju ravnoteže, već imaju i pozitivan psihološki efekat kroz podsticanje socijalne interakcije i motivacije za aktivan način života. Kontinuitet u sprovođenju programa omogućava praćenje napretka i dugoročno održavanje funkcionalne sposobnosti korisnika, čime se dodatno smanjuje rizik od povreda i zavisnosti od tuđe pomoći”, naveli su iz Doma starih.
Tokom jutarnjeg programa vježbi koriste se različiti rekviziti kako bi se vježbe učinile raznovrsnijim i efikasnijim.
“U radu sa korisnicima primjenjujemo elastične trake za jačanje mišića, lopte za vježbe koordinacije i ravnoteže, štapove za održavanje pravilnog držanja i pokretljivosti ramena, kao i tegove težine 0,5 kg i 1 kg za progresivno opterećenje u vježbama snage. Prilagođavanjem izbora rekvizita individualnim mogućnostima korisnika postiže se optimalan balans između sigurnosti i efikasnosti treninga, čime se dodatno doprinosi prevenciji padova i očuvanju funkcionalne nezavisnosti. U okviru jutarnjeg programa vježbi sprovode se i aktivnosti u parovima, koje doprinose razvoju koordinacije, ravnoteže i snage, a istovremeno podstiču međusobnu saradnju i socijalnu interakciju među korisnicima. Ovakav oblik rada unosi dodatnu dinamiku u program, povećava motivaciju za učešće i omogućava prilagođavanje intenziteta aktivnosti individualnim sposobnostima učesnika”, objašnjavaju iz ove ustanove.
Za potrebe dokumentovanja i promocije Programa prevencije padova prikupljeno je ukupno 76 fotografija, od čega 11 prikazuje vježbe iz originalnog Otago programa, dok su preostale fotografije nastale tokom izvođenja našeg prilagođenog programa u JU Dom starih „Podgorica“.
“Ovaj fotografski materijal svjedoči o svakodnevnom radu fizioterapeuta, angažovanju korisnika i raznovrsnosti vježbi, te može poslužiti kao vizuelni prikaz dobre prakse u prevenciji padova kod starije populacije. Naši rezultati pružaju osnovu za dalje longitudinalno praćenje većeg broja korisnika i potencijalnu implementaciju ovog programa kao standardnog dijela preventivne fizioterapije u domovima za starije osobe, čime bi se unaprijedio kvalitet života korisnika, smanjio rizik od padova i omogućilo duže zadržavanje funkcionalne nezavisnosti u institucionalnim uslovima”, navode iz Doma starih.
