<\/p>\n\n\n\n
Politi\u010dki lideri Grenlanda naglasili su da o budu\u0107nosti ovog arkti\u010dkog ostrva moraju odlu\u010diti sami stanovnici, reagiraju\u0107i na najnovije izjave ameri\u010dkog predsjednika Donalda Trumpa o mogu\u0107em preuzimanju teritorija.<\/p>\n\n\n\n
U zajedni\u010dkoj izjavi pet stranaka iz grenlandskog parlamenta, objavljenoj u petak ve\u010de istaknuto je da je rije\u010d o mineralima bogatom ostrvu i da drugi ne\u0107e odlu\u010divati umjesto Grenlan\u0111ana.<\/p>\n\n\n\n
“Ne \u017eelimo biti Amerikanci, ne \u017eelimo biti Danci, \u017eelimo biti Grenlan\u0111ani”, poru\u010dila je grupa politi\u010dara u kojoj je i premijer Jens-Frederik Nielsen. U nastavku izjave dodaje se da “budu\u0107nost Grenlanda moraju odlu\u010diti Grenlan\u0111ani” te da se ostavlja po strani svaki pritisak, odugovla\u010denje i mije\u0161anje drugih dr\u017eava u taj proces.<\/p>\n\n\n\n
Lideri su naglasili da je Grenland biv\u0161a danska kolonija, ali da pravo na samoodre\u0111enje pripada lokalnom stanovni\u0161tvu. Zajedni\u010dku izjavu, pored Nielsena, potpisali su i njegov prethodnik na funkciji premijera M\u00fate B Egede, te Pele Broberg, Aleqa Hammond i Aqqalu C Jerimiassen.<\/p>\n\n\n\n
Tramp je ranije tokom dana na sastanku s naftnim i plinskim izvr\u0161nim direktorima u Bijeloj ku\u0107i rekao da je Grenland klju\u010dan za nacionalnu sigurnost SAD-a. Obrazlo\u017eio je da Washington ne \u017eeli vidjeti Rusiju ili Kinu kako zauzimaju Grenland, tvrde\u0107i da bi se to desilo ukoliko SAD ne reagiraju.<\/p>\n\n\n\n
Tom prilikom izjavio je da \u0107e SAD “uraditi ne\u0161to s Grenlandom, ili na lijep na\u010din ili na te\u017ei na\u010din” te da se sa svojim timom za nacionalnu sigurnost “aktivno” konsultuje o potencijalnoj ponudi za kupovinu ostrva.<\/p>\n\n\n\n
Gra\u0111ani Grenlanda vi\u0161e puta su javno odbacili mogu\u0107nost da postanu dio SAD-a, a jedno istra\u017eivanje javnog mnijenja iz 2025. pokazalo je da 85 odsto stanovni\u0161tva odbija tu ideju. Druga anketa navodi da samo sedam odsto Amerikanaca podr\u017eava ideju ameri\u010dke vojne invazije na ovaj teritorij.<\/p>\n\n\n\n
Danska premijerka Mette Frederiksen nedavno je poru\u010dila da bi takav scenarij zna\u010dio kraj “NATO-a i samim tim sigurnosti nakon Drugog svjetskog rata”. Ona je pozvala Trampa da prestane prijetiti preuzimanjem zemlje, naglasiv\u0161i da SAD nemaju “nikakvo pravo anektirati bilo koju od tri zemlje u danskom kraljevstvu”, misle\u0107i na Dansku, Grenland i Farska Ostrva.<\/p>\n\n\n\n
Na pitanje da li mu je prioritet o\u010duvanje NATO saveza ili sticanje kontrole nad Grenlandom, Tramp je u ranijem razgovoru za The New York Times odgovorio da “to mo\u017eda bude izbor”. U petak je rekao i: “Da nije mene, vi danas ne biste imali NATO”.<\/p>\n\n\n\n
Komandant NATO snaga u Evropi, ameri\u010dki general Alexus Grynkewich, nije \u017eelio direktno komentarisati da li bi se savez mogao odr\u017eati bez u\u010de\u0161\u0107a SAD-a, ali je poru\u010dio da je NATO daleko od krize. On je naglasio da za sada nema uticaja na njegov svakodnevni rad na vojnom nivou te dodao da je savez i dalje spreman “braniti svaki pedalj teritorija” \u010dlanica.<\/p>\n\n\n\n
SAD ve\u0107 decenijama imaju vojnu bazu na sjeverozapadu Grenlanda, uspostavljenu tokom Drugog svjetskog rata, gdje je stalno stacionirano vi\u0161e od stotinu vojnika. Postoje\u0107i sporazumi s Danskom omogu\u0107avaju Va\u0161ingtonu da po\u0161alje onoliko vojnika na ostrvo koliko smatra potrebnim. Ipak, Tramp je izjavio da mu takav aran\u017eman nije dovoljan, nagla\u0161avaju\u0107i da “dr\u017eave moraju imati vlasni\u0161tvo i da se vlasni\u0161tvo brani, a ne zakup” te da \u0107e SAD morati “braniti Grenland”.<\/p>\n\n\n\n
On je ve\u0107 2019. poku\u0161ao kupiti ostrvo, ali je tada dobio odbijenicu uz obja\u0161njenje da Grenland nije na prodaju. Od tog poku\u0161aja tvrdi da je ostrvo, koje je bogato prirodnim resursima, uklju\u010duju\u0107i rijetke minerale te potencijalno velike rezerve nafte i gasa, “prekriven ruskim i kineskim brodovima na sve strane”.<\/p>\n\n\n\n
Jess Berthelsen, predsjednik SIK-a, nacionalne sindikalne konfederacije Grenlanda, u izjavi za Guardian rekao je da ljudi na Grenlandu ne prepoznaju tvrdnje ameri\u010dkog predsjednika o ruskim i kineskim brodovima. Prema njegovim rije\u010dima, “mi to ne vidimo, ne prepoznajemo i ne mo\u017eemo razumjeti” Trampove navode.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pet politi\u010dkih stranaka iz grenlandskog parlamenta objavilo je zajedni\u010dku izjavu nakon \u0161to je ameri\u010dki predsjednik Donald Tramp ponovo zaprijetio da \u0107e Sjedinjene Ameri\u010dke Dr\u017eave preuzeti kontrolu nad Grenlandom, isti\u010du\u0107i da stanovnici ostrva ne \u017eele postati Amerikanci.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":715190,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[144],"tags":[2245,193,4081,195],"naslovna":[],"class_list":["post-907104","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-svijet","tag-danska","tag-donald-tramp","tag-grenland","tag-sad"],"acf":[],"yoast_head":"\n