<\/p>\n\n\n\n
“Uporedna analiza\u00a0statuta, eti\u010dkih kodeksa i posebnih pravilnika UCG i univerziteta u Beogradu, Zagrebu i Ljubljani, kao i relevantnih evropskih modela, pokazuje zna\u010dajne razlike u stepenu normativne ure\u0111enosti, jasno\u0107e procedura i institucionale posve\u0107enosti sprje\u010davanju sukoba interesa. U tom pore\u0111enju,\u00a0UCG se izdvaja kao jedan od najmanje normativno ure\u0111enih sistema, sa uskim obuhvatom propisa i minimalnim institucionalnim mehanizmima za\u0161tite od neobjektivnog \u00a0i\u00a0potencijalno\u00a0pristrasnog\u00a0odlu\u010divanja”, navodi asistentkinja na projektima, Jovana Radulovi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Ovakav normativni vakum, kako ka\u017ee, rezultira time da se pitanje sukoba interesa na UCG-u i dalje adresira parcijalno i formalisti\u010dki, bez uspostavljenih mehanizama koji bi obezbijedili su\u0161tinsku za\u0161titu akademskog integriteta.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
“Statut i Eti\u010dki kodeks UCG-a\u00a0sadr\u017ee tek op\u0161te i nedovoljno precizne odredbe, bez jasnih definicija, obaveza i procedura, \u0161to ih \u010dini\u00a0nedjelotvornim u praksi i ostavlja \u0161irok prostor za zloupotrebe”, navodi ona.<\/p>\n\n\n\n
Dodaje da Univerzitet u Ljubljani\u00a0kroz\u00a0Pravilnik o izbjegavanju sukoba interesa i o uslovima za obavljanje poslova van Univerziteta u Ljubljani,\u00a0<\/em>uspostavlja\u00a0znatno vi\u0161i nivo normativne ure\u0111enosti, kao i da je pravilnikom propisana\u00a0obaveza da svi zapo\u0161ljeni<\/strong>,\u00a0prilikom zasnivanja radnog odnosa,\u00a0prijave sve okolnosti koje predstavljaju sukob interesa, kao i\u00a0svaku promjenu ili pojavu novih okolnosti<\/strong>\u00a0koje predstavljaju sukob interesa. <\/p>\n\n\n\n “Dodatno,\u00a0svaka \u010dlanica Univerziteta<\/strong>\u00a0du\u017ena je da izradi i sprovodi\u00a0plan upravljanja rizicima od sukoba interesa<\/strong>\u00a0i o tome redovno izvje\u0161tava nadle\u017ena tijela.<\/strong>\u00a0To je\u00a0primjer\u00a0preventivne regulative\u00a0koja sistematski prepoznaje i umanjuje rizike<\/strong>“, isti\u010de Radulovi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Kodeks profesionalne etike Univerziteta u Beogradu\u00a0propisuje\u00a0\u0161iri krug odnosa koji mogu dovesti do sukoba interesa<\/strong>, uklju\u010duju\u0107i bra\u010dne i vanbra\u010dne partnere,\u00a0krvno srodstvo u prvoj liniji, odnosno u pobo\u010dnoj liniji i tazbinsko srodstvo zaklju\u010dno sa drugim stepenom srodstva, odnosu zasnovanom na usvajanju, odnosu kumstva, bliskog prijateljstva ili intimne veze, kao i sva druga interesno povezana lica\u00a0sa \u010dlanom univerzitetske zajednice. Time se\u00a0omogu\u0107ava prepoznavanje ne samo formalnih porodi\u010dnih veza, ve\u0107 i drugih oblika bliskosti koji mogu ugroziti nepristrasnost u odlu\u010divanju, \u0161to na UCG-u uop\u0161te nije ni prepoznato postoje\u0107im propisima.<\/strong><\/p>\n\n\n\n “Sli\u010dan,\u00a0ali dodatno unaprije\u0111en u obuhvatu,\u00a0normativni pristup primjenjuje i Sveu\u010dili\u0161te u Zagrebu<\/strong>\u00a0kroz\u00a0Eti\u010dki kodeks Sveu\u010dili\u0161ta u Zagrebu. Naime, pored porodi\u010dnih i drugih bliskih veza,\u00a0ovaj model eksplicitno prepoznaje i postojanje antagonizma.<\/em><\/strong>Time se jasno ukazuje da sukob interesa ne nastaje isklju\u010divo u situacijama bliskosti i pozitivnih odnosa koji mogu dovesti do favorizovanja, ve\u0107 i u\u00a0slu\u010dajevima li\u010dne netrpeljivosti, dugotrajnih sukoba, profesionalnog rivalstva ili drugih oblika negativnih odnosa koji mogu dovesti od neobjektivnog i nepravednog odlu\u010divanja,\u00a0<\/strong>\u0161to je \u010dest a u na\u0161em sistemu neregulisan sukob interesa”, kazala je u saop\u0161tenju.<\/p>\n\n\n\n Prema njenim rije\u010dima, kada je rije\u010d o\u00a0najboljim evropskim praksama<\/strong>,\u00a0Univerzitet Kembrid\u017e<\/strong>\u00a0ide korak dalje, propisuju\u0107i obavezu prijavljivanja svakog oblika porodi\u010dne ili druge bliskosti me\u0111u zapo\u0161ljenima, uklju\u010duju\u0107i i\u00a0odnose nastale tokom trajanja radnog odnosa<\/strong>. Istovremeno,\u00a0zabranjuje se u\u010de\u0161\u0107e u zapo\u0161ljavanju, ocjenjivanju, napredovanju i drugim postupcima koji se odnose na bliska lica, kao i linijsko upravljanje me\u0111u njima<\/strong>. Time se, kako ka\u017ee, u potpunosti elimini\u0161e mogu\u0107nost neposrednog ili posrednog uticaja na profesionalni status i napredovanje, \u0161to predstavlja sna\u017ean mehanizam za\u0161tite akademskog integriteta.\u00a0Sli\u010dne standarde primjenjuju i brojni univerziteti u Ujedinjenom Kraljevstvu, uklju\u010duju\u0107i i Oksford.<\/strong><\/p>\n\n\n\n “Dodatno,\u00a0evropski standardi zapo\u0161ljavanja akademskog osoblja<\/strong>, posebno\u00a0OTM-R okvir\u00a0(Open, Transparent and Merit-Based Recruitment),\u00a0jasno potvr\u0111uju da su otvoreni konkursi, transparentni kriterijumi, dosljedna primjena meritornosti i uklju\u010divanje eksternih \u010dlanova komisija klju\u010dni za sprje\u010davanje sukoba interesa<\/strong>. Ovaj model, koji primjenjuju brojni univerziteti sa oznakom\u00a0HR Excellence,\u00a0poput\u00a0Jagiellonian univerziteta<\/strong>\u00a0u Krakovu ili\u00a0Karlovog univerziteta<\/strong>\u00a0u Pragu,\u00a0predstavlja\u00a0standard kojem bi UCG morao te\u017eiti ukoliko \u017eeli da unaprijedi integritet svojih procedura i uskladi se sa evropskim akademskim prostorom<\/strong>“, navodi ona.<\/p>\n\n\n\n Imaju\u0107i u vidu navedene nedostatke, CGO preporu\u010duje da UCG kroz svoja normativna akta<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n 1. precizno defini\u0161e krug povezanih lica<\/strong> koja mogu dovesti do sukoba interesa i ugroziti nepristrasnost u odlu\u010divanju, uklju\u010duju\u0107i porodi\u010dne, partnerske, profesionalne, mentorske, prijateljske, ali i antagonisti\u010dke odnose;<\/p>\n\n\n\n 2. uvede obavezu prijavljivanja svih okolnosti koje predstavljaju ili mogu predstavljati sukob interesa<\/strong>, uz jasnu, formalizovanu i obavezuju\u0107u proceduru izuze\u0107a iz odlu\u010divanja;<\/p>\n\n\n\n 3. uspostavi planove upravljanja rizicima od sukoba interesa<\/strong>, po uzoru na, na primjer, praksu Univerziteta u Ljubljani, kao sistemski preventivni mehanizam;<\/p>\n\n\n\n 4. uskladi Statut i Eti\u010dki kodeks sa evropskim standardima<\/strong> (uklju\u010duju\u0107i OTM-R<\/em> i HR Excellence<\/em>), uz obavezno u\u010de\u0161\u0107e eksternih \u010dlanova u komisijama i eliminisanje skrivenih favorizovanja i zatvorenih procedura, po uzoru na modele najboljih evropskih univerziteta;<\/p>\n\n\n\n 5. zabrani linijsko upravljanje me\u0111u bliskim licima<\/strong> i propi\u0161e obavezu prijavljivanja svih relevantnih odnosa, uklju\u010duju\u0107i one nastale tokom trajanja radnog odnosa, \u010dime bi se onemogu\u0107ilo da nadre\u0111eni i podre\u0111eni budu u odnosu porodi\u010dne ili druge bliskosti.<\/p>\n\n\n\n “Bez ovakvih sistemskih i normativnih promjena, UCG ostaje izlo\u017een daljem uru\u0161avanju akademskog integriteta, produbljivanju nepovjerenja i odr\u017eavanju praksi koje su nespojive sa savremenim evropskim univerzitetskim standardima.\u00a0Takvo stanje neminovno se\u00a0odra\u017eava na kvalitet akademskog kadra<\/strong>, a posljedi\u010dno i\u00a0na nivo znanja, vje\u0161tina i kompetencija koje sa UCG-a nose svr\u0161eni visoko\u0161kolci<\/strong>. Zato je u javnom interesu da UCG poka\u017ee znatno vi\u0161i nivo institucionalne odgovornosti i posve\u0107enosti prevenciji sukoba interesa i dosljednoj za\u0161titi akademskog integriteta”, zaklju\u010duje Radulovi\u0107.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Centar za gra\u0111ansko obrazovanje (CGO) upozorava da izostanak preciznih i djelotvornih normi za sprje\u010davanje sukoba interesa na Univerzitetu Crne Gore (UCG) ugro\u017eava razvoj transparentnog, meritornog i odgovornog akademskog sistema, te direktno otvara prostor za nastavak praksi poput tzv. \u201cnasljednih katedri\u201c.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":904714,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[596,95,5644,38],"naslovna":[],"class_list":["post-904711","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drustvo","tag-cgo","tag-crna-gora","tag-jovana-radulovic-2","tag-ucg"],"acf":[],"yoast_head":"\n