Podstanari u Crnoj Gori, kako je naglašeno, ugroženi su godinama – dok kirije rastu, ugovora o zakupu gotovo da nema, pa ostaju bez ikakve institucionalne zaštite, što dovodi i do brojnih zloupotreba. Prema podacima Udruženja podstanara, broj porodica koje žive u zakupljenim stanovima mnogo je veći nego što pokazuju zvanični registri — a problemi sve ozbiljniji.
“Podstanari nisu prepoznati, rentijerstvo nije prepoznato. Ne postoje nikakve obaveze prema državi. Ne postoje nikakve obaveze, zaštite ljudskih prava i negdje je logično se nameće, da je ovo bio jedan iznuđen potez, a ja bih rekao potpuno normalan potez Udruženja podstanara budući da se niko ne zanima za to”, kazao je Dragan Živković iz Udruženja podstanara.
Najteže je, kaže, u Podgorici, gdje živi više od petnaest hiljada podstanara, riječ je uglavnom o socijalno najugroženijima.
“Situacija je užasna, loša je i ovaj zakon, zapravo, jeste nešto što veće evropske države imaju, dakle svi zakoni u evropskim državama o zaštiti stanara tj podstanara jednostavno predviđaju- nema izbacivanja iz stana, bez sudske odluke, nema podizanja rente, nema divljanja tržišta, nema prestanaka odnosno izostanak plaćanja poreza državi”, naveo je Živković.
Inicijativa Udruženja za usvajanje Zakona o podstanarima već je u Skupštini, a Ombudsman je dao pozitivno mišljenje, ističe Živković – dodaje da rade na obezbjeđivanju šire podrške i podsjeća na usvojenu nacionalnu strategiju socijalnog staranja. Ipak, od projekata “Velje brdo” i “Gradski stan” ne očekuje mnogo.
“Mi imamo usvojenu državnu nacionalnu strategiju socijalnog stanovanja, čije je član radne grupe bilo i Udruženje podstanara Crne Gore i mogu reći da je ta strategija solidna. Međutim, projekat Velje brdo i projekat Gradski stan, to su komercijalni projekti, to su stanovi za tržište, to nije projekat socijalnog stanovanja”, kazao je Živković.
Dok cijene zakupa rastu brže nego primanja, a zakonske zaštite gotovo da nema, podstanari ostaju među najugroženijim grupama u zemlji. Udruženje zato apeluje da se usvoji zakon koji bi uredio tu oblast i konačno obezbijedio osnovna prava desetinama hiljada građana, koji žive u iznajmljenim stanovima.
